TOPmaat Coaching

Bevlogen en realistisch

In mijn werk als coach is één van mijn uitgangspunten dat zelfacceptatie de toegang is tot innerlijke rust, vertrouwen en wijsheid, oftewel persoonlijke groei. Dit lijkt eenvoudig, accepteer jezelf zoals je bent en dan valt alles op zijn plek.
Toch is het lastig om jezelf te accepteren zoals ze je bent. Hoe het dat mensen het zo lastig vinden om te accepteren dat ze zijn zoals ze zijn?

Met deze vraag in gedachten ben ik het thema zelfacceptatie wat verder uit gaan diepen.
Mijn eerste stap was het opzoeken van de definitie van zelfacceptatie in web encyclopedieën. Het woord zelfacceptatie geeft echter geen resultaten en bestaat volgens deze sites niet! Vervolgens ben ik op zoek gegaan naar de definitie van acceptatie. Het woord acceptatie wordt vaak gebruikt als voorzetsel, zoals in acceptatievoorwaarde, -plicht, -criteria.
Zou dat bij zelfacceptatie ook spelen? Wat zijn voorwaarden en criteria voor acceptatie of aanvaarding van jezelf?
Op een website over optimaal zelfvertrouwen van het instituut voor positieve psychologie kwam ik dit tegen: ’Acceptatie ligt vaak ten grondslag aan het gevoel van waardigheid dat centraal staat in onze benadering van zelfvertrouwen. Acceptatie betekent niet dat je passief het leven ondergaat. Het betekent slechts dat je onderkent hoe de situatie nu is’.
Zelfacceptatie is volgens deze site dus het erkennen van de huidige situatie.
Gijs Jansen psycholoog en docent verbonden aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Zegt in de website van het kenniscentrum van psychologie dat je door acceptatie het beste in jezelf naar boven kunt halen.
Hij schrijft hierin over de moeite die we doen in het nastreven van geluk. Dat we steeds op zoek zijn naar hoe het nog beter kan en dat we onszelf o.a. streng toespreken of op ons werk storten om angst, depressie, paniek, controleverlies, ziekte, teleurstelling en eenzaamheid te voorkomen.
Hij benoemt de fright, fight, flight reactie als biologische neiging en zegt dat het van belang is die neiging te erkennen om er zo bewust op te kunnen anticiperen. Hij maakt korte metten met de aanname dat we ons altijd goed kunnen voelen als we maar hard genoeg ons best doen. Hij beschrijft dat deze aanname een disfunctionele overtuiging is die voor veel psychische problemen zorgt.

Acceptatie is volgens hem het onomwonden toelaten van alles dat je verstand niet wil denken, voelen en ervaren. Hij schrijft daar het volgende over:

Geef de regel dat alles altijd goed moet zijn op en omarm dat deel van jou dat je steeds zo in de weg zit. Als je bereid bent om je grootste angsten hun bestaansrecht te geven, hoef je de strijd ermee niet meer aan te gaan, waardoor er geen strijd zal zijn.

Acceptatie is het onvoorwaardelijk toelaten van alles wat je denkt, voelt en ervaart, omdat dat nu eenmaal hoort bij de persoon die je bent en het leven dat je leidt.

Op die manier kan zelfacceptatie denk ik uitgelegd worden als stilstaan en ruimte maken voor je boosheid, eenzaamheid, verdriet of angst op een manier die je toestaat jezelf te zijn met al je twijfels, angst en fouten.


Je eigen imperfecties zijn vaak juist die dingen die je als persoon bijzonder maken. De ironie van acceptatie is dat, wanneer je volledig in staat bent om al die imperfecties hun bestaansrecht te geven, je juist het beste in jezelf boven zult halen.


Als we in coaching toewerken naar zelfacceptatie gaat dat dan via dezelfde fasen? Houdt het afscheid nemen van bepaalde ideeën en overtuigingen in dat je een rouwproces doormaakt?
Ik bedenk me dat in rouwprocessen aanvaarding of acceptatie de laatste fase is, na ontkenning, woede, marchanderen en verdriet. In die zin herken ik acceptatie als erkennen van de situatie. Pas als je kunt accepteren dat het is zoals het is, ontstaat er weer ruimte voor nieuwe dingen.