TOPmaat Coaching

Bevlogen en realistisch

Eind oktober heb ik mijn enkel gebroken, waarna ik mijn been zes weken niet mocht belasten. Hierdoor mocht ik niet autorijden en kon ik de honden niet meer uitlaten.

De eerste week was ik grotendeels afhankelijk van mensen in mijn omgeving. Gelukkig toonden mensen uit de buurt zich betrokken. Ze lieten ondanks hun eigen drukke programma de honden uit, boden aan om boodschappen te doen en boden een luisterend oor. Dat sterkte me.

Aangezien ik echter hecht aan mijn onafhankelijkheid, voelde ik de drang om iets te vinden waarmee ik zo spoedig mogelijk zelfstandig de deur uit zou kunnen gaan.Dynamische spanning 2

Zo’n drang wordt ook wel ‘dynamische spanning’ genoemd. De huidige situatie (in mijn geval afhankelijkheid en thuis zitten) en de gewenste situatie (onafhankelijkheid en er op uit kunnen) lagen ver uit elkaar, waardoor het verlangen om een oplossing te vinden groot was. Daar komt bij dat ik vertrouwen heb in mijn eigen vermogens om eigengereide doch passende oplossingen te vinden.

Dit alles resulteerde in de aankoop van een zesdehands scootmobiel, waarop ik een beensteun van piepschuim heb gefröbeld. Zo kon ik met de scootmobiel en de trein naar mijn werk en de honden uitlaten. Heerlijk.

Kortom: Een hoge dynamische spanning in combinatie met een steunende omgeving en zelfvertrouwen leidde tot flow, creativiteit en het vinden van een passende oplossing.

Grappig genoeg is bovenstaande precies waar ik in mijn werk als coach met de coachees naar toe werk.

Buurtgenoten en andere betrokkenen, dank voor jullie steun en het faciliteren van mijn onafhankelijkheid!

‘Talenten zijn niet vanzelfsprekend. Lichtpuntjes maken lichter. Wensen beschrijven maakt duidelijk wat je wilt.‘


Bovenstaande stond in een evaluatie bij het kopje ‘Wat heb je geleerd?’.Waan van de dag

Ik zag de cursist weer voor me. Ze kwam te laat en gestrest binnen. Ze stopte haar telefoon in haar tas, die prompt begon te zoemen.

De andere deelnemers waren al bezig met de volgende openingsoefening:

  • Over welke momenten uit de afgelopen twee weken ben je tevreden, wat werkte goed? Maak een goede momenten stapeltje.
  • Maak ook een wensen stapeltje voor de komende twee weken.
  • Schrijf op wat je al goed vindt gaan en wat je wilt behouden.

Ze staarde naar de opdracht en zuchtte dat ze niet kon bedenken wat de afgelopen twee weken goed was gegaan. Het waren hectische weken waarin ze continu brandjes moest blussen en achter de feiten aanliep.

Ik merkte op dat het haar desondanks gelukt was om naar de cursus te komen en vroeg haar hoe haar dat was gelukt.

Ze vertelde wat ze allemaal had moeten regelen en concludeerde dat dat best veel was. Zo begon ze aan haar stapeltje ‘lichtpuntjes’, die ook direct zicht gaven op de talenten die ze had ingezet om tot deze lichtpuntjes te komen. Toen ze doorging naar het wensenstapeltje benoemde ze dat dit rust en overzicht gaf. Ze kreeg zin om te ordenen en prioriteren. Ze pakte haar agenda en maakte daarin ruimte vrij voor planningswerkzaamheden.

Tip: Wil jij jezelf ook uit de waan van de dag trekken?
      Maak dan eens een ‘goede momenten’, ‘wensen’ en ‘behouden’ stapeltje. 


Tijdens een intervisiebijeenkomst van artsen in opleiding zag de voorzitter kans om zijn tot dan toe mopperende collega’s aan te zetten tot een open, verhelderende dialoog waarin duidelijk werd hoe de bijeenkomst nuttig en bijdragend zou kunnen zijn. De kracht van afstemmen

Toen ik hem vroeg hoe hij dat voor elkaar had gekregen zei hij: ‘door het afstemmen van verwachtingen’.

In daarop volgende bijeenkomsten werden meer onderwerpen aangeleverd en nam de bereidheid om zonder oordeel naar elkaar te luisteren en de effectiviteit en het plezier verder toe.

Dit deed me denken aan die keer dat ik als beginnend arts in de psychiatrie mijn frustratie over de manier waarop de supervisor en ik met elkaar omgingen pas laat uitte. Toen hij me vervolgens vroeg of ik dacht dat hij helderziend was, voelde ik me aangevallen en niet begrepen. Natuurlijk is het de toon die de muziek maakt, maar dat neemt niet weg dat hij inderdaad geen gedachten kan lezen. Nadat we over en weer onze verwachtingen met betrekking tot mijn begeleiding hadden uitgesproken ging het een stuk beter.

Conclusie: aangezien we geen gedachten kunnen lezen, is de kans groot dat wensen niet uitkomen wanneer we de ander er naar laten raden.

Spreek daarom uit wat je verwacht en graag zou willen en bied de ander de ruimte om hetzelfde te doen. Je zult merken dat het wederzijdse begrip en de bereidheid om echt naar elkaar te luisteren en daarmee de betrokkenheid toeneemt.

 

Eén van mijn activiteiten als coach betreft het begeleiden van 4e jaars geneeskunde studenten van het UMCG binnen de lijn professionele vorming. De studenten nemen deel aan intervisie en themabesprekingen en maken een routeplanner waarin ze hun eigen leerpad uitstippelen en groei zichtbaar maken.

Veel studenten kiezen naast kennis- en vaardigheidsdoelen, voor doelen op het gebied van zelfzorg, assertiviteit, balans werk/privé en persoonlijk leiderschap.

Geweldig vind ik dat.

Ze denken in het begin van hun carrière al na over hoe ze op de lange termijn hun werk en privésituatie kunnen combineren. Ze beseffen al dat er naast het werk ruimte nodig is voor persoonlijke ontwikkeling en ontspanning en gunnen zichzelf die ruimte of ze stellen zichzelf ten doel zichzelf dit te leren gunnen.

Zij zien in dat je net als bij een calamiteit in het vliegtuig eerst jezelf het zuurstofkapje op moet zetten zodat je dit ook bij een ander kunt doen.

Zonder zelfzorg kan er mijns inziens geen sprake zijn van persoonlijk leiderschap, wat weer als basis dient voor een geëngageerd en bevlogen leven. Daarom komt zelfzorg vrijwel altijd aan de orde in de begeleidingen die ik doe.

Tips: Voor jezelf zorgen. Mag dat?

  1. Zie zelfzorg als een voorwaarde om er ook voor anderen te kunnen zijn.

  2. Gun en geef jezelf de ruimte die je nodig hebt om te ontspannen en/of tot jezelf te komen.

 

Ik vind het nog steeds verbazingwekkend hoeveel energie, plezier, creativiteit en betrokkenheid dit oplevert bij mijn coachees.

 

  

Hoe zou het zijn wanneer je jezelf kunt accepteren zoals je bent?Milde aandacht
Dat je kwetsbaar én sterk kunt zijn, dat je fouten mag maken en dat je jezelf ook weet te waarderen wanneer je niet ‘perfect’ bent?

Voor mij heeft imperfectie iets charmants en toegankelijks, waar perfectie juist iets koels en onbereikbaars heeft.

Het jezelf toestemming geven om te zijn wie je bent met fouten en al, is naar mijn mening, een sterk medicijn tegen opbranden.
De energie die voorheen naar interne conflicten ging, blijft nu immers over voor andere dingen.

Wanneer het je lukt om op een toegankelijke manier naar jezelf te luisteren met alles erop en eraan, wordt het ook gemakkelijker om anderen open en zonder oordeel te ontmoeten.

Ik ken iemand die dat kan. Ze is niet perfect, ze is zich daarvan bewust en accepteert dat het zo is. Ze ziet anderen worstelen met het feit dat ze ‘proberen erbij te horen’, ‘het goed willen doen’, ‘gezien en gehoord willen worden’ en geeft hun de erkenning dat ze ook als ze anders zijn dan anderen of fouten maken, ze er gewoon bij horen en er mogen zijn.

Hoe kan het dat deze mensen haar erkenning binnen laten komen, terwijl ze gewoonlijk geneigd zijn om alles dat riekt naar een compliment af te wimpelen?

Volgens mij komt dat door de oprechte verwondering voor de schoonheid die zij, door alle ruis heen, ziet in de ander. Dat heeft iets aanstekelijks en verleidelijks, waardoor de ander die schoonheid ook kan herkennen en waarderen in zichzelf.

Herkennen en waarderen van (innerlijke) schoonheid en een accepterende houding ten opzichte van imperfectie als route naar verbondenheid en compassie.

Zou het zo simpel kunnen zijn?

 

Tijdens de (geaccrediteerde) workshop voor verpleegkundig specialisten over ‘positief profileren en verbinden’, ontstond er een gesprek over drijfveren, overtuigingen, en normen en waarden en hoe bepalend deze kunnen zijn in het contact met jezelf en anderen.

We hebben allemaal ons eigen setje normen en waarden ontwikkeld gedurende ons leven en we vinden dat we wijzelf en anderen daar naar moeten leven. Wanneer dit niet gebeurt, raken we geëmotioneerd en willen we onszelf beschermen.

We ‘graven ons in’, ‘zoeken munitie, en ‘bepalen strategie’ om niet geraakt te worden. Feitelijk zijn we echter al geraakt of gekwetst en in reactie daarop verbreken we het oprechte contact met onszelf en de ander.

In de geweldloze communicatie wordt dit proces het onderdrukken van je jakhals genoemd.Jakhals in geweldloze communicatie

Veel mensen drukken hun ‘jakhals’ weg. Het gedrag wat erbij hoort, zoals mopperen, kritisch zijn, en cynisme, is immers niet chique. Een, in de kelder van je onderbewuste, opgesloten jakhals maakt echter een hels kabaal, waardoor je niet meer helder kunt denken en je focus en energie verliest.

De gedachte: ‘Die jakhals is er niet voor niets, blijkbaar heeft hij me wat te vertellen’ kan dan enorm helpen. De jakhals heeft namelijk, wanneer er empathisch naar hem geluisterd wordt, waardevolle informatie over onvervulde wensen en behoeftes.

Wanneer het je lukt om liefdevol te luisteren naar je jakhals, blijkt dat deze onvervulde wensen en behoeftes vaak liggen op het niveau van ‘gehoord worden’, ‘er mogen zijn’, een ‘zinvolle bijdrage leveren’ en ‘van betekenis zijn’.

Het mooiste is dat dit vrijwel altijd ook raakvlakken heeft met de onvervulde behoeftes van de ander en dat je deze zichtbaar kunt maken door jezelf en de ander hierop te bevragen.

Het wordt echter lastig om deze ‘geweldloze’ boodschap te ontvangen en uit te zenden wanneer ‘tot op de tanden gewapend’ bent. Basisvoorwaarde is daarom een liefdevolle, permissieve houding naar zowel jezelf als de ander.

Geweldloze communicatie vraagt van je dat je je openstelt, zodat je geraakt kunt worden én de ander kunt verstaan. Het is een houding die de deur openzet naar wederzijds begrip, mededogen en respect. Ik pleit er derhalve voor!

 

 

GeweldloosheidTijdens een bijeenkomst van een vrouwennetwerk, waar ik sinds kort lid van ben, werd aan de aanwezigen gevraagd wie zich wilde presenteren. Eén vrouw besloot, op een moment dat duidelijk werd dat niemand anders zich zou melden, om de uitdaging aan te gaan.

Ze had echter nog geen onderwerp.

Wat daarna gebeurde vond ik fascinerend. Ze draaide zich af van de groep, keerde even in zichzelf en verstilde in een verder rumoerige omgeving.

Daarna draaide ze zich terug, maakte contact met de groep en hield een geweldig leuke, korte presentatie met veel humor en vaart.

Hoe lukte haar dat?

Volgens mij spelen daarin de volgende elementen

  1. Ze maakte contact met zichzelf
  2. Ze nam even rust om haar verhaal intern te ordenen
  3. Ze maakte contact met de omgeving
  4. Ze begon haar verhaal en hield daarbij contact met zichzelf en de anderen

In de dagelijkse drukte zijn we vaak geneigd om bovenstaande niet te doen. Daardoor kunnen we het contact met onszelf en anderen verliezen en over onze grenzen heengaan.

Hoe herpak je de regie en de verbinding?

  • Plan dagelijks twee tot drie bezinningsmomentjes in je agenda. (een paar minuten is al voldoende)
  • Neem waar wat er in jou en je omgeving omgaat.
  • Neem de rust om even te voelen wat dit met je doet.
  • Signaleer wat je nodig hebt, of wat de ander nodig heeft.
  • Kies bewust wat je daarna gaat doen.

 

 

Een gezonde stressreactie zorgt ervoor dat we goed kunnen anticiperen op nieuwe situaties.

Zonder voldoende herstelmogelijkheden kan stress zich echter gaan stapelen. Lichaam en geest raken overprikkeld en slaan alarm. Hierdoor kunnen lichamelijke klachten, zoals bijvoorbeeld hoofdpijn, hartkloppingen, hyperventilatie, slecht slapen, vermoeidheid en concentratieproblemen ontstaan.

Deze klachten leiden met de stress tot een vicieuze cirkel waarin ontspannen steeds moeilijker wordt en waarin gevoelens van machteloosheid de overhand kunnen nemen.

Meestal pakt dit niet goed uit voor het humeur, waarop dierbaren of collega’s hun zorgen uitspreken over mopperig, opvliegend of drammerig gedrag.

Het is zaak om deze signalen serieus te nemen en er wat aan te doen. Dat lijkt soms onbegonnen werk, maar dat is het niet.

Het positieve nieuws

Uit eigen ervaring en de ervaring van mijn cliënten weet ik dat deze vicieuze cirkel goed te doorbreken is en dat het aanpakken van chronische stress zelfs de aanleiding kan zijn voor het herontdekken van wat plezier en energie geeft en voor het ervaren van zin en verbondenheid.

Rust pakken, reflecteren, liefdevolle aandachtTips om stress aan te pakken

  • Plan tijd in voor ontspanning en hou je eraan (dit voelt onwennig en dat mag)
  • Stuur de aandacht van wat je niet wilt, naar wat je wel wilt
  • Focus dagelijks op wat - al is het maar een klein beetje - vertrouwen geeft
  • Betrek dierbaren bij jouw proces
  • Signaleer en waardeer kleine stapjes in de goede richting

 

 

Merk je dat je ondanks bovenstaande tips wel wat hulp kunt gebruiken bij het aanpakken van jouw stress? Schroom dan niet om contact met me op te nemen voor meer informatie over mijn individuele- en groepsaanbod.

Tjarda Hoekstra 06 - 4444 3047

 

 

 

Negatieve gevoelens zoals angst, pijn en verdriet geven vaak een onvrij en onmachtig gevoel. Daarom zoeken we manieren om deze gevoelens niet te hoeven voelen.

Leren van emoties en stress

Nadeel daarvan is dat we niet alleen last hebben van de situatie, maar ook last hebben van het feit dat we geëmotioneerd worden én over het feit dat we dat niet willen voelen. Je hebt dus eigenlijk drie keer last, waar 1x afdoende zou zijn. Hiermee neemt het onvrije, machteloze gevoel verder toe.

Op basis van bovenstaande zou je kunnen denken dat negatieve emoties alleen maar lastig en nutteloos en daarmee verloren energie zijn.

Dat zijn ze echter zeker niet. Ze kunnen ons inzicht geven in wat ons raakt en in wat we belangrijk vinden (drijfveren) en daarmee behulpzaam zijn in het vinden van de ‘goede’ richting.

Om er achter te komen welke boodschap verborgen ligt onder emoties zal je ze echter met een zekere openheid en nieuwsgierigheid tegemoet moeten treden.

Er zijn diverse routes beschikbaar om die openheid te bewerkstelligen en het hangt een beetje af van waar je nu staat wat het beste zal passen.

Basis van al deze routes is dat je de emoties eerst moet (h)erkennen en toelaten voordat je ze hanteerbaar kunt maken. Gevoelens kun je alleen maar verwerken door ze te voelen.

Stap 1 Sta eens stil bij je gevoel en vraag je het volgende af:

  • Wat voel ik eigenlijk en wat zegt dat over wat ik belangrijk vind?

 

 

 

In mijn werk als coach is één van mijn uitgangspunten dat zelfacceptatie de toegang is tot innerlijke rust, vertrouwen en wijsheid, oftewel persoonlijke groei. Dit lijkt eenvoudig, accepteer jezelf zoals je bent en dan valt alles op zijn plek.
Toch is het lastig om jezelf te accepteren zoals ze je bent. Hoe het dat mensen het zo lastig vinden om te accepteren dat ze zijn zoals ze zijn?

Met deze vraag in gedachten ben ik het thema zelfacceptatie wat verder uit gaan diepen.
Mijn eerste stap was het opzoeken van de definitie van zelfacceptatie in web encyclopedieën. Het woord zelfacceptatie geeft echter geen resultaten en bestaat volgens deze sites niet! Vervolgens ben ik op zoek gegaan naar de definitie van acceptatie. Het woord acceptatie wordt vaak gebruikt als voorzetsel, zoals in acceptatievoorwaarde, -plicht, -criteria.
Zou dat bij zelfacceptatie ook spelen? Wat zijn voorwaarden en criteria voor acceptatie of aanvaarding van jezelf?
Op een website over optimaal zelfvertrouwen van het instituut voor positieve psychologie kwam ik dit tegen: ’Acceptatie ligt vaak ten grondslag aan het gevoel van waardigheid dat centraal staat in onze benadering van zelfvertrouwen. Acceptatie betekent niet dat je passief het leven ondergaat. Het betekent slechts dat je onderkent hoe de situatie nu is’.
Zelfacceptatie is volgens deze site dus het erkennen van de huidige situatie.
Gijs Jansen psycholoog en docent verbonden aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Zegt in de website van het kenniscentrum van psychologie dat je door acceptatie het beste in jezelf naar boven kunt halen.
Hij schrijft hierin over de moeite die we doen in het nastreven van geluk. Dat we steeds op zoek zijn naar hoe het nog beter kan en dat we onszelf o.a. streng toespreken of op ons werk storten om angst, depressie, paniek, controleverlies, ziekte, teleurstelling en eenzaamheid te voorkomen.
Hij benoemt de fright, fight, flight reactie als biologische neiging en zegt dat het van belang is die neiging te erkennen om er zo bewust op te kunnen anticiperen. Hij maakt korte metten met de aanname dat we ons altijd goed kunnen voelen als we maar hard genoeg ons best doen. Hij beschrijft dat deze aanname een disfunctionele overtuiging is die voor veel psychische problemen zorgt.

Acceptatie is volgens hem het onomwonden toelaten van alles dat je verstand niet wil denken, voelen en ervaren. Hij schrijft daar het volgende over:

Geef de regel dat alles altijd goed moet zijn op en omarm dat deel van jou dat je steeds zo in de weg zit. Als je bereid bent om je grootste angsten hun bestaansrecht te geven, hoef je de strijd ermee niet meer aan te gaan, waardoor er geen strijd zal zijn.

Acceptatie is het onvoorwaardelijk toelaten van alles wat je denkt, voelt en ervaart, omdat dat nu eenmaal hoort bij de persoon die je bent en het leven dat je leidt.

Op die manier kan zelfacceptatie denk ik uitgelegd worden als stilstaan en ruimte maken voor je boosheid, eenzaamheid, verdriet of angst op een manier die je toestaat jezelf te zijn met al je twijfels, angst en fouten.


Je eigen imperfecties zijn vaak juist die dingen die je als persoon bijzonder maken. De ironie van acceptatie is dat, wanneer je volledig in staat bent om al die imperfecties hun bestaansrecht te geven, je juist het beste in jezelf boven zult halen.


Als we in coaching toewerken naar zelfacceptatie gaat dat dan via dezelfde fasen? Houdt het afscheid nemen van bepaalde ideeën en overtuigingen in dat je een rouwproces doormaakt?
Ik bedenk me dat in rouwprocessen aanvaarding of acceptatie de laatste fase is, na ontkenning, woede, marchanderen en verdriet. In die zin herken ik acceptatie als erkennen van de situatie. Pas als je kunt accepteren dat het is zoals het is, ontstaat er weer ruimte voor nieuwe dingen.